ΛύσηΟμώνυμα και ομόσημα: προσθέτω τους αριθμητές και κρατώ το πρόσημο: −714=−2.
β)(+52)+(−57)
ΛύσηΟμώνυμα ετερόσημα: 2−7=−5, άρα −55=−1.
γ)(+32)+(−43)
ΛύσηΚάνω ομώνυμα με ΕΚΠ(3,4)=12: 128−129=−121.
7.4 Αφαίρεση ρητών αριθμών
6.
Να υπολογίσεις τις τιμές των παραστάσεων:
α)−(+7)+(−12)−(−5)−(−9)
ΛύσηΑπαλείφω τις παρενθέσεις: −7−12+5+9. Θετικοί: 5+9=14. Αρνητικοί: 7+12=19. Άρα 14−19=−5.
β)−(−3)+(−3)−(+3)+(+3)
ΛύσηΓίνεται 3−3−3+3=0.
7.
Να υπολογίσεις την τιμή της παράστασης: −(−4−3−1)+(−6+4)−(−7+2−5)
ΛύσηΚάνω πρώτα τις πράξεις μέσα σε κάθε παρένθεση: −4−3−1=−8,−6+4=−2 και −7+2−5=−10. Η παράσταση γίνεται −(−8)+(−2)−(−10)=8−2+10=16.
7.5 Πολλαπλασιασμός ρητών αριθμών
8.
Να υπολογίσεις τα γινόμενα:
α)−7⋅(−2)⋅(+3)⋅(−1)
ΛύσηΜετρώ τους αρνητικούς παράγοντες: είναι ΤΡΕΙΣ, δηλαδή περιττό πλήθος, άρα το γινόμενο είναι αρνητικό. Πολλαπλασιάζω τις απόλυτες τιμές: 7⋅2⋅3⋅1=42. Άρα −42.
β)−5⋅(−4)⋅0⋅(−2)
ΛύσηΈνας από τους παράγοντες είναι το 0, άρα το γινόμενο είναι 0 — ανεξάρτητα από τα πρόσημα των υπολοίπων.
ΛύσηΠολλαπλασιάζω με τον αντίστροφο: 158⋅(−45)=−6040=−32.
β)−827 : (−9)
ΛύσηΟμόσημοι, άρα θετικό: 827⋅91=7227=83.
γ)36 : (−0,4)
ΛύσηΠολλαπλασιάζω διαιρετέο και διαιρέτη με 10: 360 : (−4)=−90.
7.8 Δυνάμεις ρητών αριθμών με εκθέτη φυσικό
12.
Να υπολογίσεις τις δυνάμεις:
α)(−4)2
ΛύσηΗ βάση είναι το −4 και ο εκθέτης άρτιος, άρα το αποτέλεσμα θετικό: (−4)⋅(−4)=16.
β)(−1)9
ΛύσηΠεριττός εκθέτης σε αρνητική βάση δίνει αρνητικό: −1.
γ)−34
ΛύσηΠΡΟΣΟΧΗ: εδώ το μείον είναι ΕΞΩ από τη δύναμη — βάση είναι το 3, όχι το −3. Άρα −(34)=−81.
δ)−(−2)3
ΛύσηΠρώτα η δύναμη: (−2)3=−8. Μετά το μείον μπροστά: −(−8)=8.
13.
Να υπολογίσεις τις παραστάσεις:
α)−22−(−2)3
ΛύσηΤο −22 σημαίνει −(22)=−4. Το (−2)3=−8, οπότε −(−8)=+8. Άρα −4+8=4.
β)−52+(−5)2
ΛύσηΤο −52=−(52)=−25,ενωˊ το (−5)2=+25. Άρα −25+25=0. Η άσκηση δείχνει ακριβώς τη διαφορά των δύο γραφών.
✏️ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ
Χωρίς λύσεις — για την τάξη ή για το σπίτι.
7.1 Θετικοί και αρνητικοί αριθμοί - Η ευθεία των ρητών - Τετμημένη σημείου
1.
Πάνω στην ευθεία των ρητών το σημείο Α έχει τετμημένη −3 και το σημείο Β έχει τετμημένη +5.
α)Πόσες μονάδες απέχουν τα Α και Β;
β)Ποια είναι η τετμημένη του μέσου Μ του τμήματος ΑΒ;
7.2 Απόλυτη τιμή ρητού - Αντίθετοι ρητοί - Σύγκριση ρητών
2.
Να γράψεις όλους τους ακέραιους αριθμούς x για τους οποίους ισχύει:
α)−5<x≤2
β)−8≤x<−3
γ)−4≤x≤37
3.
Να γράψεις σε αύξουσα σειρά τους αριθμούς: −53,−1,−52,−58,−21
4.
Να κάνεις τις πράξεις:
α)∣−6∣⋅∣−5∣−(∣−10∣−4) : ∣4⋅3−15∣
β)|−12| : ∣−4∣+∣−2∣3+2⋅∣17−4⋅5∣
7.3 Πρόσθεση ρητών αριθμών
5.
Να υπολογίσεις τα αθροίσματα:
α)(−34)+(+54)
β)(−23)+(−47)
γ)(−43)+(+81)+(−85)
6.
Να υπολογίσεις το άθροισμα: −31+43−21−65+41
7.4 Αφαίρεση ρητών αριθμών
7.
Να υπολογίσεις την παράσταση −(14−8)+(−7−4)−(15−21) με δύο τρόπους: i) κάνοντας πρώτα τις πράξεις μέσα στις παρενθέσεις ii) απαλείφοντας πρώτα τις παρενθέσεις.
8.
Να υπολογίσεις την τιμή της παράστασης: −[−3+(7−2−1)−5]−(−9+4−6)−8
7.5 Πολλαπλασιασμός ρητών αριθμών
9.
Να υπολογίσεις τις τιμές των παραστάσεων:
α)−(−5)⋅(−8+3−2)
β)(−4)⋅(−3)−2⋅(2+6−9)
10.
Να υπολογίσεις την παράσταση −12⋅(−32−41) με δύο τρόπους: i) με την επιμεριστική ιδιότητα ii) με προτεραιότητα πράξεων.
11.
Αφού απλοποιήσεις την παράσταση −8x+5x−x+3x, να βρεις την τιμή της για x=−3.
12.
Να υπολογίσεις την τιμή της παράστασης: −2⋅[−5−3⋅(−6+8−4)]+7
7.6 Διαίρεση ρητών αριθμών
13.
Να υπολογίσεις:
α)(−4+4⋅3) : (5 − 9)
β)149 : (−73+141)
14.
Να κάνεις τις πράξεις: 32 : (−94) − (−25 : 45)
15.
Δίνονται οι αριθμοί κ=(4−10) : (−3) και λ=(3−15) : 4.
α)Να βρεις τους αριθμούς κ και λ.
β)Να λύσεις την εξίσωση λ⋅x=3κ.
7.8 Δυνάμεις ρητών αριθμών με εκθέτη φυσικό
16.
Να γράψεις τα παρακάτω γινόμενα με τη μορφή μίας δύναμης, κρατώντας τη βάση που δίνεται:
α)34⋅32
β)(−2)3⋅(−2)4
γ)7⋅72⋅74
17.
Να υπολογίσεις τα πηλίκα:
α)85 : 25
β)(−15)3 : (−5)3
γ)312 : 38
18.
Να υπολογίσεις την τιμή της παράστασης: (−1)15+3⋅(−1)4−23+(−4)2−(−3)2